Wegh der Weegen

De Utrechtseweg waaraan wij wonen, kent een lange historie. De aanleg ervan was vermoedelijk een Amersfoorts initiatief omdat er mid 1600  behoefte was aan een betere verbinding tussen Utrecht en Amersfoort.

Jacob van Campen ontwierp de weg  – door Huygens  Wegh der Weegen genoemd -, die zelfs als voorbeeld heeft  gediend voor de Parijse Champs-Elysées en Unter den Linden in Berlijn.

In stukken uit 1647 zijn voor het eerst notities gevonden over de plannen voor de aanleg van deze weg. In 1649 is er een formeel bericht van de Statencommissie, waarin wordt medegedeeld dat aan beide zijden van de aan te leggen weg bouwgrond zal worden uitgegeven aan particulieren. Daarmee was het idee van de vakken geboren. Dit plan was ingegeven om de kosten van de aanleg en het onderhoud te drukken. De percelen werden uiteindelijk uitgegeven met een breedte van 100 en een diepte van 50 roeden (376 * 188 meter).

Ieder vak werd gescheiden door een zogenaamde sortie. Deze sortie werd van wallen met beplanting voorzien en diende als toegang voor de schapenkudden naar de erachter gelegen heide.

Winter 1647, 1648 begon men met de afbakening van het tracé. De aangelanden kregen de plicht om met de beplanting van de eikenloten te beginnen. Niet iedereen hield zich overigens aan die afspraken. Met controles en boetes probeerde men de weigeraars te dwingen hun stuk voor hun rekening te nemen.

In 1652 begon met met de feitelijke aanleg.

Pas in 1808 begon men met het kei bestraten van de weg, een paar decennia later werden de keien vervangen door klinkers.

De weg was een revolutionair ontwerp. De weg was uitzonderlijk breed –  60 m – en kwam voort uit een echt ontwerp en niet door het uitslijten van een veelgebruikt spoor.

Veelvuldig wordt ook de schoonheid van het ontwerp geroemd, omdat het een ‘rechte weg, linierecht’ was. En de symmetrische beplanting zorgde voor een grote esthetische waarde.

Wij zijn al enkel jaren zeer actief met het lot van de Wegh bezig, en zijn mede-initiatiefnemer van de Stichting Wegh der Weegen die begin 2013 is opgericht. De Stichting heeft onder meer tot doel om de beleving van de cultuurhistorische aspecten en andere waarden van de Wegh te vergroten. Zie ook www.weghderweegen.nl

Daar blijven wij heel nauw bij betrokken.  Daarnaast heeft de Wegh (en de geschiedenis van de eigen tuinaanleg en liefde voor historisch groen) Tanja geïnspireerd om de opleiding Groen Ruimtelijk Erfgoed te volgen, waarbij haar project “De Groene Kant van de Wegh der Weegen” is getiteld.

De Wegh word ook nu ge(her)waardeerd en  is één van de negen landgoederenzones van de Provincie, waarvoor recent ook een Buitenplaatsbiotoop is vastgesteld.